Miniaturista suíza, fundadora do Museo Rath de Xenebra. Jeanne-Henriette Rath construíu e legou un fermoso edificio neoclásico para museo á cidade de Xenebra co seu propio patrimonio, inaugurado en 1826 para albergar obras de escultura, pintura e das artes santuarias e servir de escola de Belas Artes para a formación de novos artistas.

Rath dedicarase de maneira total ao retrato en miniatura sobre marfil ou papel, facendo incursións esporádicas á pintura de pastel, contrariamente á outros pintores xenebrinos que abandonan practícaa de retratista cando as súas circunstancias financeiras permítenllo.

Jeanne-Henriette Rath naceu en 1773 en Xenebra dunha familia protestante orixinaria de Nîmes, que fuxiu a Xenebra en 1666. A primeira parte da súa carreira desenvólvese na súa cidade, inscribíndose en “l’Ecole Publique de Dessin” xunto á súa irmá maior Jeanne-François, unha institución de gran prestixio onde ela iníciase á idade de 12 anos. Alí comeza a aprendizaxe do debuxo e de pintura, baixo o maxisterio de François Ferrière que por aqueles anos iníciase na restauración dos retratos da Biblioteca Pública, un labor que ocupará parte do seu carrrera artística. Na escola Jeanne-Henriette dá mostra de aplicación e capacidade para o debuxo, e non pasa desapercibida polos seus mestres.

Ferrière abriríalle o camiño cara a Sant Petersburgo grazas ao seu prestixio e influencias en córtea tsarina realizando un importante labor retratística en Rusia e ela nun xesto de gratitude e amizade cara ao mestre propoñeríalle ao final da súa carreira instalarse nos locais do recien inaugurado Museo Rath en Xenebra que ela mesma custeou a cargo do seu patrimonio familiar en 1826 para acometer as obras de restauración dos tesouros artísticos alí depositados moi maltreitos sobre todo polo espolio a que se someteu durante a ocupación napoleónica na cidade antes de expoñelos ao público.

Xenebra era un dos principais focos manufactureiros de produtos artísticos da Europa de entón que competía con París e Viena, arrastrando unha longa tradicción nas artes da ourivaría e xoiería desde o século XVI. Por iso Xenebra celosa na formación de artistas para os traballos das súas manufacturas, propiciou a creación de escolas públicas de debuxo e fundacións privadas como a “Societé pour l’Encouragement deas Arts” creada en 1776, onde Ferrière e Arlaud chegaron a ser membros e indiscutidos mestres.

Despois dos seus primeiros intentos de pintar como afeccionada, as irmás Rath viaxaron a París en 1798, onde se converteu en alumna de Jean-Baptiste Isabey.

Jeanne Henriette pronto se fixo un nome como miniaturista de marfil e esmalte de éxito. Exhibe a súa obra no Salón de París nos anos 1799 e 1801. Neste período de estancia en París é cando Jeanne-Henriette alcanza madurez como pintora en miniaturas aproveitando moi ben os ensinos de Jean-Baptiste Isabey, realizando frecuentes escapadas a Xenebra, como a que se vió obrigada ao ter noticias da mala marcha económica dos asuntos do seu pai. En Xenebra xunto a outras mulleres artistas púxose á fronte da Academia das nenas da Sociedade das Artes. O seu talento e a súa gran influencia valérona o nomeamento de Asociada Honoraria en 1801. Cabe sinalar que neste momento, só os homes podían presidir unha institución como esta. En varias ocasións, ela regresará a París para presentar as súas obras: esmaltes, gravados, retratos e miniaturas e onde traballará ocasionalmente como pintora para as manufacturas de Sevres a finais de 1810, exhibindo obras súas no Salón daquel mesmo ano.

En 1812, é cando decide marchar a Sant Petersburgo a instancias non sabemos se do seu irmán Simon Rath, tenente xeral do exército ruso ou do seu mestre François Férriere que alí residía como influente membro da Academia Imperial de Belas Artes baixo a protección do Tsar Pablo I.

En San Petersburgo, converteuse en pintora da Emperatriz-Nai entrando a formar parte do seu círculo. Protexida pola familia real e a influencia de Ferriére pronto se convertería nunha pintora moi solicitada pola nobreza rusa. Compaxino o retrato en miniatura con copias de pintura antiga a instancias da Emperatriz. Había tantos pedidos que puido en poucos anos adquirir unha fortuna nada despreciable.

A calidade da produción artística de Jeanne-Henriette Rath é en xeral de calidade aínda que ás veces desigual, pero dentro dunha coherencia que permanece ao longo da súa carreira, de tal maneira que non vemos grandes diferenzas no seu estilo e na técnica empregada das súas obras primerizas coas do seu último período, desenvolvido integramente en Xenebra. O exame da súa obra en miniatura queda marcada pola pegada de dous grandes miniaturistas, o francés J.B. Isabey e o do seu mestre François Ferrière.

Do primeiro adopta o estilo vaporoso de fondos escuros neutros da época do directorio, para ir evolucionando cara aos fondos con paisaxes e ceos nubrados con farrapos azuis da época de consulado e imperio que ela coñece de primeira man durante a súa estancia en París desde 1798 a 1810, salpicados con viaxes esporádicas á súa vila natal.

Son obras con tendencia á idealización e ao halago, excepto cando o modelo pertence ao círculo de amizades como é o aludido retrato de Madame Isabey sorprendida nas súas tarefas domésticas ou o fascinante autorretrato que se fai ela mesma como sorprendida co pescozo estendido e a cabeza virada fitándonos. Rath adopta a técnica tradicional do puntillismo non perceptible a vista espida á maneira de Sicardi. Ás veces observamos que cae nos mesmos erros ou excesos de composición do Isabey deste momento, como é a tendencia á separación excesiva dos ollos dos seus modelos ou ao alongamento do pescozo como Rath faio no seu propio autorretrato. Este estilo suave e doce onde os retratos enmárcanse con fondos claros pero con ausencia de paisaxes seguirao practicando ata a restauración borbónica.

O encontro con Ferrière e o descubrimento da miniatura rusa na súa viaxe a Sant Petersburgo virará cara a formas máis realistas con texturas máis untuosas ao incorporar abundante goma arábiga nas cores hidrosolubles da súa paleta. Os fondos fanse homoxéneos sen referencia espacial en cores uniformes sen degradación máis escuros que os da súa primeira época.

Nestes anos Jeanne-Henriette exerce como profesora en Xenebra, ensinando debuxo e pintura, das que sairían notables alumnas, como Adrienne Pauline Macaire.